A tendency to uniformity and egalitarianism in many national systems has ensured that the average quality of universities, while generally homogeneous, is comparatively good – at least academically. But there are also deficiencies stemming from insufficient differentiation. Most universities tend to offer the same monodisciplinary programmes and traditional methods geared towards the same group of academically best-qualified learners – which leads to the exclusion of those who do not conform to the standard model. Other consequences are that Europe has too few centres of world-class excellence, and universities are not encouraged to explain at home and abroad the specific value of what they produce for learners and society.

Het streven naar uniformiteit en gelijkheid in tal van nationale stelsels heeft in het algemeen tot vrij veel overeenkomsten tussen de universiteiten onderling geleid. Hun gemiddelde kwaliteit is – ten minste in academisch opzicht – dan ook vrij goed. Toch brengt de te geringe mate aan differentiatie ook een aantal problemen met zich mee. De meeste universiteiten bieden dezelfde monodisciplinaire programma's aan en werken met traditionele methoden die afgestemd zijn op een enkele categorie, namelijk de categorie studenten die het best voor een universitaire studie toegerust is. Het gevolg hiervan is dat studenten die niet in dit schema passen aan de kant blijven staan. Andere gevolgen zijn dat Europa over te weinig “centres of excellence” van wereldklasse beschikt en universiteiten het geen zin vinden hebben om in eigen land en het buitenland duidelijk te maken wat hun specifieke waarde voor studenten en de samenleving is.